Yazı Detayı
19 Mayıs 2020 - Salı 19:13 Bu yazı 205 kez okundu
 
Covid 19 Perspektifinde İslâm’ın Yaşlılara Verdiği Önem
Ömer Çaycı
 
 

Covid 19 Perspektifinde İslâm’ın Yaşlılara Verdiği Önem

Yaşlılık kelime olarak yaşı ilerlemiş olmak, yaşlı hale gelmek, ihtiyarlamak, kocamak ve pir gibi anlamlara gelmektedir. Yaşlılık terimi farklı coğrafyalarda, kültürlerde değişkenlik arz etmektedir. Dünya Sağlık Teşkilatı’nın yaşla ilgili sınıflaması şöyledir: 45-59 orta yaş, 60-74 yaşlılık, 75-89 ihtiyarlık, 90 ve üstü ileri ihtiyarlık.

Gençliği ilkbahar sayanlar, yaşlılığı kışa benzetirler. Ancak bu kışın arkasında bahar yoktur.  Yaşlılık dönemi insanoğlunun, hayat merdiveninde yol aldığı ve ondan sonrasının ölüm olduğu son basamaktır. Günleri geçsin diye iple çeken insan, bu çekişlerle varmaya çalıştığı hedefin ihtiyarlık olduğunu hiç aklına getirmez.

İnsanın gelişim evrelerine baktığımızda, duygusal destek ve manevi bakıma en fazla ihtiyaç duyulduğu dönemler, ilgi ve şefkatin en çok hissedildiği bebeklik dönemi ile artık fiziki ve ruhi yapının yaşlandığı, zayıfladığı, yorulduğu yaşlılık dönemidir. Yaşlılar, adeta ikinci çocukluk dönemlerini yaşadıkları için çok çabuk darılır, üzülür, alınganlık gösterebilir. Onların bazı sıkıntılarına, sabır ve tahammül göstermeyerek asi olmak, onlarla iyi geçinmemek, onları rencide etmek, dinîmizin hoş görmediği hususlardır. Onları sadece “1 Ekim Dünya yaşlılar günü” kutlamalarında ya da 18-24 Mart Yaşlılar Haftasında anıp, sonra unutmak onlara karşı vefasızlık olur.

Kuran-ı Kerim yaşlılığı, “erzel-i umur” yani ömrün en zor, en düşkün çağı olarak isimlendirmiş ve şöyle anlatmıştır: “Sizi Allah yarattı; sonra sizi vefat ettirir. Daha önce bilgili iken hiçbir şeyi bilmez hale gelsin diye sizden bazı kimseler, ömrün en kötü çağına kadar yaşatılacaktır. Şüphesiz ki Allah bilir ve sonsuz kudret sahibidir.” (Nahl, 16/70).

Peygamberimiz, ileri yaşlılık döneminin getirdiği sıkıntılardan, fiziki düşkünlükten ve zihni kayıplardan şu şekilde dua ederek Allah’a sığınmıştır. “Allah’ım! Acizlikten, tembellikten, korkaklıktan, ihtiyarlıktan sana sığınırım’’ (Buhari, Deavat, 38). Ancak Peygamberimiz, bu sıkıntı ve zorluklarla yüz yüze kalan yaşlılara hastalıklarından şikâyet etmemelerini ve sabırlı olmalarını telkin etmektedir.

İslam dinî, yaşlıya hayatın her alanında kolaylık tanımıştır. Savaşta yaşlıya dokunulmaması, gayrimüslim yaşlıdan cizye alınmaması, ramazanda oruç tutmaya gücü yetmez hale geldiğinde oruç tutmaması, cemaate namaz kıldıran imamın saflarda yaşlı insanın bulunması halinde namazı kısa tutması, İslam dinînde yaşlıya verilen yerin önemine dikkat çeker. İslam dini, yaşlı bireyleri hassas yapısı itibariyle her zaman baş tacı etmiş, onları rahmet vesilesi ve toplumu bela ve musibetlerden koruyucu olarak görmüştür.  “Bereket büyüklerimizdedir”, “Siz ancak zayıflarınızın duası sayesinde yardım görür ve rızıklandırılırsınız.”, “Eğer süt emen çocuklar, beli bükük yaşlılar, otlayan hayvanlar olmasaydı, üzerinize azab sel gibi inerdi” (Buhari, Cihad, 76). Hadisleri yaşlıların bir toplum için, belalara karşı manevi bir kalkan niteliği taşıdıklarını ortaya koymaktadır.

Dünya genelini etkileyen Covid 19 virüs salgını sağlığı, iş hayatını, ekonomiyi, eğitimi derinden etkilediği gibi sosyal hayatı da olumsuz yönde etkilemiştir.  Virüsten korumak için 65 yaş üstü bireylerin sokağa çıkmaları kısıtlanmıştır. Bu kısıtlanmayla virüsten en çok etkilenen kesim hem fizyolojik hem de psikolojik olarak 65 yaş üstü grup olmuştur. Yaşlıların boş zamanlarını değerlendirme telakkileri gençlere göre farklılık arz etmektedir. Gençler internette,  tv başında video film izleyerek, oyun oynayarak vakit geçirirken yaşlıların büyük kesimi internet kültürüne alışamadı. Yüz yüze etkileşim onlar için çok önemlidir.  Sanal ortamlar yerine eş, dost, akraba, tanıdıkla konuşarak, dokunarak, bakarak iletişim onlar için önemlidir. Bu nedenle yaşlılarımızı telefonla arayarak moral vermeliyiz. Zira bugünlerde nezaket her zamankinden daha önemlidir.  Bu günlerin geçeceği ve sabretmesi gerektiği anlatılmalıdır. Gerçek şu ki, bu yasağın amacı virüsü bulaştırdıkları için değil, virüs onlara bulaşmasın diye koruma ve önlem amaçlıdır.  Yaşlı bireylerin ihtiyaçları valilik ve kaymakamlık bünyesinde kurulan "Vefa Sosyal Destek Grubu" ekiplerince karşılanmaktadır. 112, 155 ve 156 numaralı hatlara gelen çağrıları değerlendiren grup üyeleri, vatandaşların talepleri doğrultusunda gıda, ilaç ve diğer ihtiyaçlarını temin etmektedir.

Yaşlı bireyler, günümüz toplumunda özellikle büyük şehirlerde modernleşme ve manevi değerlerin zayıflamasına bağlı olarak bazı psiko-sosyal sorunlarla yüzyüze gelmektedir. Yaşlılık döneminde giderek artan çeşitli hastalıklar, akraba, dost ve yakınlar arasında sıklaşan ölümler, gençlerin çalışma, öğrenim ve evlenme sebebiyle evi terketmesi, gidenin yerine konacak kimsenin olmaması, yalnızlık ve soyutlanma duygularına yol açmaktadır. Sosyal ilişkilerde görülen azalma, emeklilik, yalnızlık hissi, ekonomik kazançta azalma, fiziksel rahatsızlıklar, gibi durumlar, yaşlılık döneminde depresyon için önemli risk faktörlerini oluşturmaktadır.  Bu evrede birde eş kaybı yaşanması yaşlılar için adeta bir yıkımdır. Bu sürecin atlatılmasında sosyal destek çok önemlidir. Sıkıntılı dönemlerde ‘’Biz varız’’, ‘’bak yanındayız’’ gibi destek cümleleri zor süreçte yaşanan ruhsal çöküntüyü engellemekte ve teselli aracı olmaktadır. Hayatında daha fazla sosyal kaynağa sahip olan yaşlı bireyin daha dışadönük, daha az kırılgan ve iyi oluşu gözlemlenmiştir. Dolayısıyla stres olaylarının ardından sosyal destek çok önemlidir. Aile ve çevre yalnız kalan yaşlı bireye destek olmalıdırlar.

Sokağa çıkmaları kısıtlanan büyüklerimiz bu günlerde aile fertlerinden sevgi, ilgi, alaka görmek isterler ve böyle bir beklenti içindedirler. O halde yaşlılarımıza maddi ihtiyaçlarını karşılamaları noktasında yardımcı olalım. Sosyal mesafe kuralına dikkat ederek onların halini hatırını soralım. Onlara iyilik edelim ve saygı gösterelim. Zira yaşlıya saygı gösteren kendi yaşlılığında aynı saygıyı bulur. Peygamberimiz bu konuda şöyle buyurmaktadır : “Kim gençliğinde bir yaşlıya saygı gösterir, iyilikte bulunursa, Allah o kimseye yaşlılığında iyilik yapacak kişiler çıkartır.” ( Tirmizi, Birr, 75).

Yaşlılar, toplumdan belayı defedecek ve topluma bereket getirecek bir potansiyele sahiptir. Zira Allah’ın rahmeti zayıflara, acizlere ve yaşlılara daha fazla tecelli eder. Bu sebeple yaşlıları toplumun kalkınmasında bir yük değil aksine, ilahi rahmet ve nimetlerin bize ulaşmasına vesile olarak görmeli ve hak ettikleri değeri vermeliyiz.

 

Dua:

  Allah'ım! Bizleri önce ve daima Senin kulun olduğumuz bilinciyle yaşat. Hakkı hak olarak görüp ittiba etmeyi, batılı batıl olarak görüp ictinab etmeyi nasib eyle! Senin verdiğin yeteneklerle , insanlara faydalı olacağımız, helal rızık kazanacağımız, Senin rızanı kazanacağımız işler yapmamızı nasib eyle!

Ayet:

- Gece ve gündüz uyuyabilmeniz ve Allah’ın lutfundan nasibinizi aramaya çalışmanız da O’nun kanıtlarındandır. Bunda, dinleyen kimseler için elbette dersler vardır. (Rûm: 23.)

Hadis:

Mikdam'dan (r.a) rivayet edildiğine göre, Allah resulü (s.a.v) şöyle buyurmuştur: “Hiç kimse kendi el emeğinin kazancından daha hayırlı bir yiyecek yememiştir.” (Buhari, Büyu'.15)

Fetva:

Soru: Havaici asliye (Asli ihtiyaçlar) nelerdir?

Cevap: İslam’da diğer bedenî ve malî yükümlülüklerde olduğu gibi, zekâtta da mükellefin durumu göz önünde bulundurularak, ona makul ve taşınabilir bir sorumluluk yüklenmiştir. Bu nedenle İslam bilginleri, zekât ve sadaka-i fıtır ile yükümlü olmak için, kişinin ve bakmakla yükümlü olduğu aile bireylerinin temel ihtiyaçlarından fazla olarak nisap miktarı mala sahip olma şartını aramışlardır.

Temel ihtiyaç maddeleri insanın hayat ve hürriyetini korumak için muhtaç olduğu şeylerdir. Bunlar, barınma, nafaka (yiyecek, giyecek ve sağlık giderleri), ulaşım, eğitim, ev eşyası, sanat ve mesleğe ait alet ve makineler, kitaplar, güvenlik amacıyla kullanılan aletler ve elektrik, su, yakıt, aidat vb. diğer cari giderler ve bu temel ihtiyaçları karşılamak için ayrılan paradır.

Nükte:

Teravih

İki kafadar Ramazanda kadı kıyafetine girip köy köy dolaşmaya ve birkaç basit soru sorup, cevap veremeyen köylüleri falakaya yatırarak para kazanmaya başlamışlar. Kadı efendinin bu durumdan haberi olunca bunları yakalatmış ve;

"Bu sabah namazının, bu öğle namazının, bu ikindi namazının, bu akşam namazının, bu yatsı namazının" diyerek kırk sopa attırıp salıvermiş.

İki kafadar köyden uzaklaşınca birisi:

"Tabanlarım sızlıyor, şurada oturup biraz dinlenelim" deyince diğeri:

"Yürü, yürü! Dinlenmenin sırası mı şimdi? Kadı efendi Teravih namazını unuttu. Eğer hatırlarsa vay halimize."

28 Ramazan 1441

21 Mayıs 2020 Perşembe

İmsak:    03:19

Güneş:    05:08

Öğle:    12:38

İkindi:    16:34

Akşam:    19:59

Yatsı:    21:40

İftar Duası: “Allah’ım! Senin rızan için oruç tuttum, sana inandım ve sana güvendim. Senin rızkınla orucumu açtım ve Ramazan ayının yarınki orucuna da niyet ettim. Benim geçmiş ve gelecek günahlarımı bağışla!”

Fitre: 27 TL.

Nisap Miktarı: Altın: 80,18 gr.

 

 

 
 
 
Etiketler: Covid, 19, Perspektifinde, İslâm’ın, Yaşlılara, Verdiği, Önem,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Sitemizin çalışmalarını nasıl buldunuz ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Başakşehir FK
69
0
5
9
20
34
2
Trabzonspor
65
0
5
11
18
34
3
Beşiktaş
62
0
10
5
19
34
4
Sivasspor
60
0
8
9
17
34
5
Alanyaspor
57
0
9
9
16
34
6
Galatasaray
56
0
8
11
15
34
7
Fenerbahçe
53
0
11
8
15
34
8
Gaziantep FK
46
0
10
13
11
34
9
Antalyaspor
45
0
11
12
11
34
10
Kasımpaşa
43
0
15
7
12
34
11
Göztepe
42
0
14
9
11
34
12
Gençlerbirliği
36
0
16
9
9
34
13
Konyaspor
36
0
14
12
8
34
14
Denizlispor
35
0
17
8
9
34
15
Çaykur Rizespor
35
0
19
5
10
34
16
Yeni Malatyaspor
32
0
18
8
8
34
17
Kayserispor
32
0
18
8
8
34
18
MKE Ankaragücü
32
0
16
11
7
34
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı